www.historiasportu.info

Historia sportu w internecie. Nie znajdziesz tutaj samych wyników, statystyk i liczb. Bo sport i jego historia to coś więcej.

Francja 1998. USA - Iran, zdjęcie piłkarzy przed spotkaniem źródło: https://twitter.com/FIFAcom
Historie Piłka nożna Sport i polityka

Francja 1998. USA – Iran – mecz, w którym zwyciężył futbol

Podziel się:

Był 21 czerwca 1998 r. kiedy na trybunach Stade de Gerland w Lyonie blisko 40-tysięczny tłum zobaczył “najbardziej naładowany politycznie mecz w historii mistrzostw świata” lub “matkę wszystkich meczów”. W drugiej kolejce grupowej Iran mierzył się ze Stanami Zjednoczonymi. Dla ludzi widzących we wszystkim politykę wydarzenie to miało symptomy wojny. Bitwy, w której, poprzez boisko, można unaocznić swoją wyższość nad znienawidzonym rywalem. Ale tamtego wieczoru gracze obu drużyn stanęli ponad tym, demonstrując siłę, jaką generuje duch sportu.


Kiedy na początku 1998 r. okazało się, że reprezentacje obu państw, nieutrzymujących ze sobą stosunków dyplomatycznych, staną naprzeciwko siebie w mundialowej grze, rządowe stołki w Teheranie i Waszyngtonie trzęsły się z emocji. Od obalenia prozachodniego Szacha Iranu, Mohammada Rezy Pahlawiego w 1979 r., irańskiej rewolucji islamskiej i ataku na ambasadę amerykańską w Iranie oraz późniejszemu amerykańskiemu wsparciu dla Iraku podczas wojny irańsko-irackiej, stosunki między obydwoma krajami były wrogie. Przez 19 lat dyplomaci nie potrafili znaleźć nici porozumienia. Jak wyjść z tego politycznego szacha? — to pytanie zadawał sobie niejeden kibic, polityk czy dziennikarz.

Czytaj też: Polityka, trzy bitwy i karne. Burzliwy start Izraela w Meksyku


Nie podawajcie im ręki!

Strona irańska od razu przeszła do konkretów. Zgodnie z przepisami FIFA, drużyny w każdym meczu były oznaczane jako “drużyna A” i “drużyna B”. Drużyna B, w tym wypadku był nim Iran, zazwyczaj podchodziła do “drużyny A” w celu wymienienia tradycyjnego, przedmeczowego uścisku dłoni. Jeszcze przed pierwszym gwizdkiem najwyższy przywódca Iranu, Chamenei, wydał wyraźne polecenie, aby jego reprezentanci nie zbliżali się do Amerykanów. Mehrdad Masoudi, będący rzecznikiem prasowym meczu z ramienia FIFIA, postanowił negocjować z drużyną amerykańską, by to ona przywitała rywala. Skutecznie. Gracze USA poszli na kompromis.

W przedmeczowych zapowiedziach gazety prześcigały się w tworzeniu historii, które wykraczały daleko poza futbol. Cytowały graczy, choćby irańskiego napastnika Khodadad Azizi, chcących “grać dla męczenników wojny iracko-irańskiej”. Amerykanie wypowiadali się w nieco innym tonie, twierdząc, że ten mecz ma większe znaczenie dla rywala, niż dla nich. Nie zmienia to faktu, że na pewno czuli związane z nim napięcie. Wszak od pierwszych dni francuskiego turnieju byli chronieni przez służby, a ich obecne we Francji rodziny otrzymały specjalne wytyczne dotyczące bezpieczeństwa. Ale i irański ośrodek w niewielkim miasteczku Yssingeaux był jednym z najpilniej strzeżonych na mistrzostwach.

Francja 1998. Mecz USA - Iran budził obawy. Piłkarze stanęli jednak ponad polityką. źródło: https://twitter.com/FIFAcom
Francja 1998. Mecz USA – Iran budził obawy. Piłkarze stanęli jednak ponad polityką. źródło: https://twitter.com/FIFAcom

Wskazówki otrzymali też realizatorzy transmisji telewizyjnej, którzy mieli czujniej wykonywać swoje obowiązki. Wywiad francuski donosił bowiem, że 7000 biletów zakupili członkowie Ludowych Mudżahedinów, organizacji wspieranej przez Saddama Husajna, opozycyjnej wobec irańskiego reżimu. Na trybunach mogły zatem pojawić się polityczne transparenty. Obawiano się również zamachów terrorystycznych, dlatego do zabezpieczenia spotkania wysłano na stadion około 1000 policjantów, 500 wolontariuszy i 200 agentów służb specjalnych. 21 czerwca 1998 r. Stade de Gerland w Lyonie stał się twierdzą. Ale była też druga strona tamtego meczu…

Czytaj też: Ze szkolnej sali gimnastycznej na światowe areny. Jak narodziły się najpopularniejsze sporty zespołowe?


Białe róże

Nie ma wątpliwości, że mecz Iranu z USA był sytą pożywką dla mediów. Balon z napisem “wojna” pompowano do granic możliwości. Tyle że w prasie pojawiały się też rozsądne wypowiedzi. Wspomniany wcześniej Khodadad Azizi, miał powiedzieć:

— To jest futbol nie polityka. Wyjdę więc na boisko, aby walczyć, ale nie ma mowy o nienawiści czy wrogim nastawieniu do przeciwników. Zarówno dla mnie, jak i pozostałych kolegów z reprezentacji spotkania w Coupe de Monde są znakomitą okazją do zaprezentowania swoich umiejętności i pokazania się menadżerom.

Wtórowali mu koledzy z kadry i rywale. Piłkarze, ale i działacze, zdawali się wspinać ponad medialne kreacje i polityczne sugestie. Boisko, owszem, stało się miejscem demonstracji. Ale nie takiej, jakiej oczekiwały media i politycy.

Stade de Gerland w Lyonie, na którym rozegrano mecz USA-Iran źródło: David.Monniaux/CC BY-SA 3.0

Przed pierwszym gwizdkiem Szwajcara Ursa Meiera Irańczycy wręczyli Amerykanom białe róże, będące symbolem pokoju. Kwiaty miał kupić człowiek odpowiedzialny za reprezentacyjne stroje, na polecenie Prezydenta Irańskiej Federacji, który chciał wykorzystać ten mecz do zaprezentowania swojego kraju w jak najlepszym świetle. To był pierwszy znak, że sport spycha politykę na dalszy plan.

Potem obie strony zrobiły wspólne zdjęcie drużynowe, które przeszło do historii. Uśmiechnięci, przemieszani gracze obu ekip stali ramię w ramię. Na przekór całej otoczce. W końcu zabrzmiał gwizdek rozpoczynający prawdopodobnie “najbardziej politycznie naładowany mecz w historii mistrzostw świata”.

Czytaj też: #HistoriaZmundialu. Vicente Feola – sympatyczny trener, który doprowadził Brazylię do mistrzostwa


Więcej niż politycy w ciągu 20 lat

Mecze otwarcia World Cup 1998 Iran i USA solidarnie przegrały, kolejno 0:1 z Jugosławią i 0:2 z Niemcami. Zwycięstwo w Lyonie przedłużało wygranemu szanse na awans do 1/8 finału. Początkowo inicjatywa należała do reprezentacji Stanów Zjednoczonych. Dwukrotnie irańskiego bramkarza od utraty bramki ratowały poprzeczka i słupek. Jednak w 40. minucie akcja prawą stroną przyniosła dosyć niespodziewane prowadzenie Iranowi, po pięknym strzale głową Hamida Estili. Końcówka była dramatyczna. Najpierw po jednej z nielicznych kontr Mehdi Mahdavikia podwyższył rezultat na 2:0, ale zaraz potem rozmiary porażki zmniejszył Frankie Hejduk. Na wyrównanie zabrakło już reprezentacji USA czasu.

W trakcie gry na murawie królował futbol. Czysta gra, nienasycona animozjami. Już po spotkaniu Jeff Agoos, obrońca USA, powiedział: “Zrobiliśmy więcej w 90 minut niż politycy w ciągu 20 lat”. I miał rację.

Iran zwyciężył pierwszy raz na mundialu. W Teheranie ludzie wyszli na ulice, rozpoczynając szalone święto. Jawnie pito, zakazany przecież, alkohol. I chociaż w ostatniej kolejce irańska kadra poległa w starciu z Niemcami, to i tak o występie we francuskim mundialu mówiono pozytywnie.

Mecz USA-Iran. Francja 1998 r.

Piłkarze obu reprezentacji zrobili krok w kierunku normalności. I to nie ostatni. Osiemnaście miesięcy później drużyny rozegrały mecz towarzyski w Pasadenie w Kalifornii. Wydarzenie było o tyle przełomowe, że wymagało współpracy obu federacji. Sport zwyciężył. 29 listopada 2022 r. w Katarze obie reprezentacje ponownie spotkają się na mistrzostwach świata. W obliczu ostatnich protestów w Iranie, spotkanie to znów może mieć polityczny podtekst…

Źródła:

  1. N. Billingham, USA vs Iran at France ’98: the most politically charged game in World Cup history [w:] Four Four Two, 1 kwietnia 2022.
  2. Eoin. O’Callaghan, Great Satan 1-2 Iran: the most politically charged match in World Cup history, [w:] The Guardian, 20 czerwca 2018.
  3. Trybuna Śląska, 1998, nr 144
  4. M. Cender, To nie polityka, Słowo Ludu 1998 R.LVIII, nr 142.
Podziel się:
Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Informacje zwrotne w linii
Zobacz wszystkie komentarze
Ciągle jeszcze młody, 33–letni twórca strony, na której jesteś. Mąż Aliny, ojciec Antka i Franka, których zawsze stawia sobie na pierwszym miejscu. Fan sportu, historii, książek i filmu. Zatrudniony w jednym z bielskich przedsiębiorstw stara się połączyć pracę i pasje.
0
Chciałbym poznać Twoje zdanie, proszę o komentarz.x