Cały wyścig na żółto. Wielki triumf Lecha Piaseckiego w 1985 roku

Neubrandenburg, 21 maja 1985 roku. Na mecie 35-kilometrowej jazdy indywidualnej na czas czekają już dziennikarze. Najpierw przyjeżdżają kolarze radzieccy. Wiktor Klimow uzyskuje 46 minut i 24 sekundy. Wasilij Żdanow traci do niego 28 sekund. Uwe Ampler, najlepszy specjalista od jazdy na czas w reprezentacji NRD, kończy z wynikiem 46.55.

Wreszcie pojawia się Lech Piasecki.

Polacy dopingują go z pobocza. Kolarz w żółtej koszulce lidera pędzi w kierunku mety. Nie ogląda się za siebie. Nie kalkuluje. Kiedy mija linię, wiadomo już, że wygrał. W oficjalnych wynikach zapisują mu 46.24, z uwzględnieniem bonifikaty.

Rywale nie mają złudzeń.

Do końca 38. Wyścigu Pokoju pozostaje zaledwie jeden etap. Sto trzydzieści kilometrów z Neubrandenburga do Berlina. Piasecki ma minutę i trzydzieści cztery sekundy przewagi nad Andrzejem Mierzejewskim. Trzeci Uwe Ampler traci już minutę i czterdzieści siedem sekund.

Dwóch Polaków na czele największego amatorskiego wyścigu świata. Jeszcze pół roku wcześniej niewielu wierzyło, że to możliwe.

Jesienią 1984 roku reprezentację Polski przejął Ryszard Szurkowski. Czterokrotny triumfator Wyścigu Pokoju miał odbudować kadrę, która od kilku sezonów nie potrafiła nawiązać do swoich najlepszych lat. Nowy trener zaczął więc przekonywać swoich chłopców, że są lepsi, niż sami myślą.

Piasecki wspominał później wyścig w Bułgarii. Przewrócił się w tunelu, uszkodził rower i zerwał hamulec. Tymczasem dziewięcioosobowa ucieczka odjechała daleko. Szurkowski podjechał samochodem i kazał gonić.

"Ale trenerze, korba zepsuta, łokieć poobijany, przecież nie ma szans" - protestował zawodnik.

"Nie marudź!" - usłyszał.

I z pomocą Andrzeja Mierzejewskiego dogonił rywali. A później wygrał!

W maju obaj mieli przekonać się, że ta lekcja przydała im się bardziej, niż mogli przypuszczać.

38. Wyścig Pokoju był wyjątkowy. Trasa prowadziła z Pragi przez Moskwę i Warszawę do Berlina. Po raz pierwszy w historii zawodnicy ścigali się na terenie Związku Radzieckiego. Organizatorzy chcieli uczcić czterdziestą rocznicę zakończenia wojny. Dla kolarzy polityczne uroczystości były jednak tylko dodatkiem. Najważniejszy pozostawał sport.

W praskim prologu wystartowało 130 zawodników z 22 państw. Do przejechania mieli zaledwie sześć kilometrów. Lech ruszył jako jeden z ostatnich.

Na podjeździe stał Wacław Skarul, asystent Szurkowskiego. Krzyknął, że Polak traci siedem sekund do lidera. W rzeczywistości Piasecki już prowadził. Nie wiedział o tym, więc nacisnął jeszcze mocniej. Wygrał z czasem 10 minut i 18 sekund. Amplera wyprzedził o siedem sekund, Piotra Ugriumowa o dziewięć.

Żółta koszulka trafiła do Polaka pierwszego dnia. I już jej nie oddał…

W Moskwie czekała trasa olimpijska na Kryłatskoje i słynne "Schody Kapitonowa", podjazdy, na których pięć lat wcześniej Czesław Lang zdobył srebrny medal igrzysk. Tam Szurkowski przygotował kolejny manewr.

Polacy mieli zaatakować dwie rundy przed metą. Sygnałem była obecność trenera na długiej prostej.

"Jak chcesz być drugi, wsiadaj na koło!" - powiedział Mierzejewski.

Ruszyli.

Przez ponad dwadzieścia kilometrów utrzymywali przewagę około ośmiu-dwunastu sekund. Peleton był tuż za nimi. Niemcy spoglądali na Rosjan, Rosjanie na Niemców. Nikt nie chciał pierwszy podjąć pościgu. Pozostali Polacy skutecznie utrudniali rywalom współpracę. Na mecie Piasecki znów był pierwszy.

W Warszawie, a potem na kolejnych polskich etapach, publiczność traktowała go jak bohatera. W Bielsku-Białej zwyciężył przed Mierzejewskim. Dwaj Polacy na podium wywołali entuzjazm, którego dziennikarze nie pamiętali od lat.

Ale wyścig nie był jeszcze rozstrzygnięty.

Najgroźniejsi są kolarze z NRD. Uwe Raab, Falk Boden i młody Uwe Ampler potrafili atakować, a na końcu czekała jeszcze jazda indywidualna na czas. Właśnie w niej Niemcy przez osiem kolejnych lat nie pozwalali nikomu zwyciężyć.

Ale Szurkowski postanowił przygotować wszystko w najdrobniejszych szczegółach.

W Neubrandenburgu rozpoczęto "operację czasówka". Specjaliści odnowy Stefan Krzemiński i Ryszard Kiełpiński zajmowali się regeneracją. Lekarz Tadeusz Sciński badał zawodników. Mechanicy Jerzy Brodawka i Wojciech Matusiak pracowali przy rowerach od piątej po południu do pierwszej w nocy. Trenerzy analizowali trasę, a kolejny dzień rozpisali niemal minuta po minucie.

Zrezygnowano nawet z samochodów technicznych udostępnionych przez organizatorów. Za Piaseckim mieli jechać sam Szurkowski i prezes związku Zbigniew Rusin. Nic nie pozostawiono przypadkowi.

Najpierw startowali koledzy lidera. Marek Leśniewski, Marek Szerszyński, Paweł Bartkowiak i Marek Kułas. Potem Mierzejewski. Wreszcie pojawił się on.

Kiedy ostatni z Polaków kończył jazdę, wśród dziennikarzy zapanowała euforia. Zwycięstwo na etapie potwierdzało to, co w peletonie wiedziano już od kilku dni: żółta koszulka należała do najsilniejszego zawodnika.

"Żebyśmy na głowie mieli stanąć, utrzymamy do mety nasze pozycje" - zapewniał Piasecki.

W Berlinie przyszło jeszcze odeprzeć ostatnie ataki. Kolarze NRD zajęli trzy pierwsze miejsca na finiszu: wygrał Uwe Raab przed Bodenem i Amplerem. Nie zdołali jednak odrobić strat. Piasecki zwyciężył w całym Wyścigu Pokoju. Mierzejewski był drugi, Ampler trzeci. Drużynowo triumfowali reprezentanci ZSRR, a Polacy zajęli czwarte miejsce.

Sukces był więc przede wszystkim indywidualny, choć nie byłoby go bez pracy całej szóstki.

Piasecki dokonał też rzeczy niezwykłej: od pierwszego do ostatniego dnia wyścigu prowadził w klasyfikacji generalnej. Przed nim zdołali to osiągnąć tylko Jan Veselý w 1949 roku i Aavo Pikkuus w 1977.

A miał dopiero dwadzieścia trzy lata.

Urodził się w Poznaniu, 13 listopada 1961, ale dorastał w Lipianach. Kiedy w 1976 roku zaczął trenować w Orlętach Myślibórz, dojeżdżał na zajęcia rowerem. Później przeniósł się do Gorzowa Wielkopolskiego, gdzie pracował z Mieczysławem Szurką.

Od początku najlepiej czuł się walcząc z czasem. Już jako junior zdobywał medale mistrzostw Polski, później triumfował również wśród seniorów. W 1984 roku został mistrzem kraju w jeździe indywidualnej na czas. Zwycięstwo w Wyścigu Pokoju nie okazało się jednak szczytem jego możliwości…

Trzy miesiące później, podczas mistrzostw świata amatorów w Giavera del Montello, zdobył złoto w wyścigu ze startu wspólnego. W decydujących kilometrach pomagał mu Marek Szerszyński, który dogonił ucieczkę i przygotował koledze sytuację do finiszu. Piasecki po latach powtarzał, że połowa tamtego medalu należała właśnie do niego.

Pod koniec listopada 1985 roku podpisał zawodowy kontrakt z włoską grupą Del Tongo-Colnago. Dla kolarza znad Wisły był to ogromny przełom. W 1986 roku wygrał etap Giro d’Italia. Rok później, podczas Tour de France rozpoczynającego się w Berlinie Zachodnim, jako pierwszy Polak w historii założył żółtą koszulkę lidera.

Znowu Berlin, znowu żółta koszulka – można by rzec.

W 1988 roku w Gandawie został torowym mistrzem świata zawodowców w wyścigu indywidualnym na dochodzenie, pokonując w finale Brytyjczyka Tony’ego Doyle’a. Rok później wygrał aż trzy etapy jazdy na czas podczas Giro d’Italia. Łącznie zwyciężył w pięciu etapach włoskiego wyścigu.

Karierę zakończył w 1991 roku, mając niespełna trzydzieści lat.

Później zajmował się działalnością gospodarczą i współpracował przy organizacji Tour de Pologne. Kolarstwa jednak nigdy nie zostawił.

W jednym z wywiadów wspominał, jak podczas treningu na podgorzowskiej drodze minął go autokar. Po chwili zatrzymał się, a ze środka wysypało się kilkudziesięciu pasażerów. Wszyscy chcieli autograf. Ręka ścierpła mu od podpisywania. Ciągle był więc popularny. W sumie, to nadal jest…