Rywal narodowego idola. Sven Hannawald i polscy kibice

Tomek Sowa
Sven Hannawald i Adam Małysz w 2011 rokuSven Hannawald i Adam Małysz w 2011 roku
Źródło zdjęć: © Wikipedia CC BY-SA 3.0 | Tadeusz Mieczyński

Sven Hannawald i Adam Małysz toczyli pasjonującą rywalizację. Na początku drugiego tysiąclecia Polak i Niemiec przenieśli na skocznię nie tylko podtekst sportowy...

Harrachov, 9 marca 2002 roku. Sven Hannawald wjeżdża wyciągiem na szczyt mamuciej skoczni. Pod nim tysiące polskich kibiców. Nagle w jego kierunku zaczynają lecieć śnieżki. Trafiają go. Niemiec próbuje się osłaniać. Spikerzy apelują o spokój. Bezskutecznie.

Sven jest wściekły. Później część kibiców oskarży go o pokazanie środkowego palca. On zaś zaprzeczy, twierdząc, że po konkursie zwyczajnie pomachał kibicom. Nazajutrz niemiecka prasa napisze o "śnieżnych chuliganach". I o tym, że w ruch poszły też jabłka i puste butelki…

Następnego dnia organizatorzy zadbają, żeby podobna sytuacja się nie powtórzyła. Hannawald zostanie przewieziony na górę skuterem śnieżnym, boczną drogą, tak by tłum go nie widział. Dzień kończy triumfem w mistrzostwach świata w lotach. Adam Małysz jest osiemnasty. Tylko przygląda się dekoracji.

Trudno o bardziej wymowny finał tej historii. Chociaż właściwie wszystko zaczęło się dwa miesiące wcześniej…

Piekło w Zakopanem

Styczeń 2002 roku. Polska jest ogarnięta "Małyszomanią". Adam rok wcześniej wygrał Turniej Czterech Skoczni, zdobył Kryształową Kulę i przywrócił rodakom poczucie, że w czymś mogą być najlepsi na świecie. To dzięki tym sukcesom Włodzimierz Szaranowicz w pamiętnej mowie pożegnalnej mówił o nim, że był "człowiekiem rzetelnym, solidnym, posłańcem wielkich wiadomości, wielkiej nadziei". Wtedy, na początku 2002 roku był idolem. Tymczasem obok zaczyna pojawiać się Sven. Niemiec wygrywa wszystkie cztery konkursy Turnieju Czterech Skoczni, dokonując czegoś, czego nie osiągnął wcześniej nikt.

Nie pomaga też sposób jego świętowania. Skoki radości, wymachiwanie rękami, ekspresyjne gesty. W Polsce odbiera się je jako demonstrację wyższości nad Małyszem. Sam Niemiec nie rozumie, dlaczego nagle stał się wrogiem.

19 stycznia przyjeżdża do Zakopanego. Pod Wielką Krokwią kilkadziesiąt tysięcy ludzi. Pierwszego dnia Małysz jest siódmy. Hannawald drugi, przegrywa z Mattim Hautamäkim o zaledwie 0,4 punktu. Polska publiczność cieszy się z tego niemal tak, jakby wygrał Małysz.


WIDEO
ADAM MAŁYSZ VS SVEN HANNAWALD: ZAKOPANE 2002. RADOŚĆ NA WIELKIEJ KROKWI

"To było piekło" – powie dziennikarzom. Przyzna, że wraz z ekipą musiał przeciskać się przez tłum po wyjściu z wyciągu. Docenia jednak imponującą liczbę widzów.

Nazajutrz sytuacja się powtarza. Adam Małysz wreszcie wygrywa i całuje zakopiański śnieg. Niemiec przegrywa o sześć dziesiątych punktu. Na podium znów towarzyszą mu gwizdy.

"Oddałem dwa bardzo dobre skoki. ale znów odrobinę zabrakło do zwycięstwa. Jestem rozczarowany publicznością, która na mnie gwizdała. Nie życzę Adamowi, aby kiedyś znalazł się w takiej sytuacji" - mówi rozgoryczony.

Oliwy do ognia dolewa trener Reinhard Hess, który nie kryje pretensji. Twierdzi, że Niemcy mogli w ogóle nie przyjeżdżać do Polski. Po konkursie oskarża sędziów o oszustwo. Nie może pogodzić się z notami za styl, które przesądziły o zwycięstwie Polaka. Niemieckie gazety piszą o skokach nienawiści.

Pokój z kibicami

Adam nie chce korzystać z takiego dopingu.

"Kibice byli wspaniali, poza tym, że gwizdali na Svena Hannawalda" - przyznaje. Po Harrachovie reaguje jeszcze ostrzej. Nazywa zachowanie rodaków karygodnym. Pyta, czy nie rozumieją, że za rok ktoś może potraktować Polaków podobnie podczas zawodów w Niemczech.

Sport generuje emocje. Wtedy jest kompletny. Najważniejsze, by były one zdrowe. W przypadku Adama i Svena w grę wchodziła ich kumulacja. Niekoniecznie związana tylko ze sportem. Wystarczyły slogany albo łatki, że Polak walczy z Niemcem, że nasz idol bije się z idolem sąsiadów zza Odry. Do tego ten kilkuletni głód serii sportowych sukcesów, który Adam zaczynał zaspokajać. No i wspólna historia, bo pewnie i bez niej się nie obyło…

Sven po latach przyzna, że rozmawiał z Adamem o całej sytuacji. Małysz przepraszał i próbował wyjaśnić zachowanie kibiców. Niemiec zaś zaczynał rozumieć, że jego spontaniczne wybuchy radości faktycznie mogły być odbierane jak szyderstwo.

"Polscy kibice nie tylko kibicują. Oni grają ze swoim idolem w jednej drużynie. Gdy trzeba, bronią. Gdy zdarzy się okazja, atakują. W Zakopanem pojąłem, że Małysz jest obiektem kultu. I ten kult trzeba uszanować" – mówił po latach – "musiałem po prostu uwolnić emocje, które we mnie siedziały" – dodawał.

Najciekawszy jest jednak ciąg dalszy…

Sven Hannawald w 2004 r.
Sven Hannawald w 2004 r. © Wikipedia CC BY-SA 3.0 | Tadeusz Mietczyński

Styczeń 2003 roku. Hannawald wraca do Zakopanego. Wygrywa oba konkursy i przy okazji bije rekord Wielkiej Krokwi. Tym razem publiczność zaczyna klaskać. A on kłania się nisko kibicom, dedykuje im rekord i nazywa ich najlepszą widownią na świecie.

"Zawarłem pokój z kibicami" - ogłasza.

Po latach nie ma już pretensji. Przyznaje, że zapomniał o dawnych przykrościach, a z Adamem Małyszem utrzymuje dobre relacje. Ba, nie zgadza się nawet z dawnymi oskarżeniami własnego sztabu o niesprawiedliwe sędziowanie. Walczy ze swoimi demonami. Jest jednym z pierwszych skoczków, którzy mówią o sportowym wypaleniu. Z "Orłem Wisły" robią wspólne zdjęcie. Piszą o koleżeństwie.

Wystarczył rok, by z człowieka, którego próbowano strącić ze skoczni śnieżkami, stał się gościem witanym oklaskami. Bo ostatecznie polscy kibice docenili jego sportową klasę.

On chciał tego, co Adam Małysz i jego kibice – wygrywać i skakać jak najdalej. Dziś Sven Hannawald kończy 52 lata.

Wybrane dla Ciebie