Marc Girardelli. Za głosem… ojca

Marc Girardelli był niezniszczalny. Wychodził z wielu opresji. Kiedy miał trzynaście lat i trenował z ojcem, austriacka federacja postawiła obu ultimatum: albo młody talent dołączy do szkoły sportowej, albo nigdy nie zostanie powołany do kadry. Tata z synem postanowili, że nadal będą trenować razem, bo w sumie, to radzą sobie przyzwoicie. Związek swoje groźby urzeczywistnił, pewnie tylko czekając, aż panowie wrócą z podkulonym ogonem. Nic z tych rzeczy. Helmut Girardelli załatwił Marcowi możliwość startów na najwyższym poziomie, na swoich warunkach. Jakich?

Mężczyźni wpadli na pomysł założenia propozycji federacji narciarskiej w Luksemburgu i reprezentowania tego kraju. Tamtejsi działacze zgodzili się. Trzynastoletni narciarz mógł więc przywdziać nowe barwy. W 1987 stał się dopiero drugą osobą od zakończenia II wojny światowej, która otrzymała obywatelstwo tego małego państewka. W Luksemburgu przebywał rocznie około trzech tygodni, pozostały czas spędzał pomiędzy stokami w Austrii, Francji czy Szwajcarii.

Marc Girardelli stworzył tym samym precedens. Ba, jego drogą poszli inni! Austriaczka Claudia Riegler jeździła slalomy dla Nowej Zelandii. Słynny panczenista Bart Veldkamp w Albertbille i Lillehammer zdobywał medale dla Holandii, w już w Nagano – dla Belgii. Marina Anissina, partnerka Gwendala Peizerata, z pochodzenia była Rosjanką, ale jeździła dla Francji.

I po latach w Austrii pluli sobie w brodę…

Czytaj też: Andrzej Marusarz, narciarz, ratownik, marynarz

Pierwsze szlify w Pucharze Świata przypadły na rok 1980. Z czasem Girardelli piął się w alpejskiej hierarchii. W sezonie 1983/1984 regularnie wygrywał już najważniejsze zawody. Fantastyczny sezon zakończył z Małą Kryształową Kulą w slalomie. Media szukały porównań. A on szybko gasił takie spekulacje.

„Gdzież mi tam jeszcze równać się ze Stenmarkiem – on wygrał „tylko” 78 slalomów. Ja z kolei też bardzo żałuję, że nie wystartuję na olimpiadzie, jakoś tak się zagmatwała moja sprawa, ale nie chcę tego tu szczegółowo poruszać. Oczywiście nie mam żadnej specjalnej tajemnicy moich sukcesów – powiedziałbym, że podczas zawodów daję z siebie nieco więcej niż na treningu” – mówił po zwycięstwie w bułgarskim Borowcu, w lutym 1984.

Właśnie, te olimpijskie zjazdy początkowo w ogóle nie układały się po jego myśli. Marc w Sarajewie nie wystartował. W Calgary był jedynym członkiem reprezentacji Luksemburga, ale medalu nie zdobył. Dopiero w 1992 stanął na podium. I to dwukrotnie, na drugim stopniu.

„Girardelli to jeden z ostatnich już wszechstronnych narciarzy w alpejskim towarzystwie, mógł tutaj zdobyć medale w każdej z pięciu konkurencji. Nie powiodło mu się w biegu zjazdowym i kombinacji, lecz zdobył krążek, swój pierwszy olimpijski, w supergigancie. Wczoraj dołożył kolejny, za drugie miejsce w gigancie. Trzeba było widzieć jego radość, a potem napięcie, gdy już z dołu oglądał przejazd Tomby. Myślę, że olimpijski sukces ma jednak, dla Girardellego dużą wartość…” – pisał w relacji dziennikarz „Trybuny Śląskiej”.

Czytaj też: Alberto Tomba – alpejczyk niezapomniany. Bombowe starty… „La Bomby”

Ale wspomniana wszechstronność i upór Girardelliego wypływała na wierzch nie tylko przy okazji wojen z rodzimym związkiem czy walki o sportowe spełnienie. Narciarz miał wielkiego pecha do kontuzji. Najgroźniejszej z nich, takiej o długotrwałych konsekwencjach, doznał w 1989 r. na stoku w Sestiere. Na trasie slalomu giganta miał upadek, po którym wylądował na kawałku skały. Potłukł się mocno, doznał wewnętrznych krwotoków i obrażeń, zwłaszcza w okolicach prawego biodra. Niezupełnie jeszcze świadom skali i następstw kontuzji, pojawił się na zawodach w styczniu 1990 r., w slalomie w Kranjskiej Gorze.

O skali swojego problemu zdrowotnego dowiedział się po tym, jak zasłabł za kierownicą samochodu. Lekarze połączyli tę utratę przytomności z wypadkiem na stoku. Później aż 12 razy robiono mu punkcję i za każdym razem „wypompowano” od 0,3 do 0,5 litra krwi z okolic opuchniętego biodra. Ale wyraźnej poprawy nie było. Marc musiał położyć się na stół operacyjny. Dopiero wtedy odkryto prawdziwą przyczynę jego bólów: zerwanie mięśnia przy bocznej kości miednicy.

Ten uraz nie był lekarzom przedtem znany. Był jakby „schowany” pod potłuczeniami. Nie był to, niestety, koniec nieszczęść, gdyż jeszcze w sezonie 1990/91 prawe biodro i górna część uda Girardelliego straciły czucie. Kłuto go igłami… i nic. Diagnoza? Uszkodzenie ciągu nerwowego. Marc nie przerwał treningów, jeździł dalej. Nieco później zdradził, że podczas jazdy, by chronić chore biodro, zbyt mocno obciążał lewe kolano. Skutkiem takiego działania były stany zapalne stawu. Nie obyło się bez interwencji chirurgów i masażystów. Pewnie dlatego przez lwią część kariery głośno mówił o bezpieczeństwie alpejczyków.

„Organizatorzy zawodów oraz działacze FIS wreszcie powinni zdać sobie sprawę, że pewnych granic bezpieczeństwa nie wolno przekraczać. Na ustalonych przed laty trasach prędkości uzyskiwane przez narciarzy są coraz większe. Dla publiczności obserwującej zjazdowca różnica między 110 czy 120 km/godz. Jest nieuchwytna. Natomiast każdy z nas, alpejczyków, na długo przed startem zastanawia się, czy znajdzie się w gronie szczęśliwców, którzy pokonają bez problemu tę trasę” – stwierdził w wywiadzie z 1992 roku.

Wtórowali mu inni, w tym ojciec. Mistrz świata w slalomie ówczesnej Jugosławii Mateja Svet chciał bojkotować zawody, „które służą jedynie za spektakl telewizyjny”. Alberto Tomba, liczył, że ktoś w końcu zatrzyma tę finansową machinę, w której zawodnicy byli tylko pionkami. Zapowiadał, że „spakuje swoje rzeczy i wróci do domu”, jeśli trasy będą niebezpieczne.

Czytaj też: Dlaczego Karl Schranz nie wystartował na igrzyskach?

Pewnie wielu sportowców, będąc w skórze Girardelliego, zakończyłoby wyczynową rywalizację. Ale on się pozbierał i w kolejnych sezonach nadal wygrywał. Bogatą w sukcesy karierę zakończył w lutym 1997 r. Na przełomie lat 80. i 90. Austriak startujący dla Luksemburga pięciokrotnie wygrał klasyfikację generalną Pucharu Świata. Zdobył jedenaście medali (cztery złote, cztery srebrne, trzy brązowe) na mistrzostwach świata i dwukrotnie był drugi na igrzyskach olimpijskich.

Chyba najbardziej wymowne starty na globalnym czempionacie zaliczył w 1991 w Saalbach, w Austrii. Na oczach tych, z którymi lata wcześniej kłócił się jego tata został mistrzem świata. Ot, taka mała „zemsta”.

Karierę kończył w sezonie 1996/1997. Był już wtedy cieniem dawnego, znakomitego zawodnika. Świadomy swoich możliwości odłożył narty. Potem imał się różnych zajęć. Prowadził hotel „Alpine Hotel” w Bödele nad Dornbirn, który jednak spłonął w 2001 r. Razem z Michaelą Grünig opublikował serię powieści kryminalnych: „Descent in Death” (2017), „Mordsschnee” (2017) i „Ice Cold Games” (2018), w których wątki przestępcze splatały się z… narciarstwem. Komentował też zawody dla szwajcarskiej telewizji. W 2018 r. ogłosił, że został właścicielem znanej bułgarskiej stacji narciarskiej Bansko. Bułgarscy dziennikarze zaczęli węszyć i… pojawiły się zarzuty, że były narciarz jest „słupem”.

Nawet po zakończeniu kariery było o nim głośno…

Zdjęcie główne: https://www.mental.lu/